چرا در بستر رودخانه نباید ویلاسازی کرد؟

سلام وقت بخیر.من حمید امیدی هستم و اینجا وبسایت شخصی من است.

در فاز صفر ساختمان، مباحث اولیه ای را ارائه می کنیم برای آنکه دید شما به این موضوع بازتر شود.

اینبار راجع به ساخت ویلا در بستر رودخانه صحبت خواهیم کرد.

چه مجوز هایی باید دریافت کنید؟ چرا در بستر رودخانه نباید ویلاسازی کرد؟

اگر اینکار را بدون اطلاع انجام دهید، سر بنایی که ساخته اید چه می آید؟

با من همراه باشید…

مقدمه مطلب

رودخانه‌ها شریان‌ های حیاتی طبیعت هستند و نقش بسیار مهمی در پایداری اکوسیستم‌ها، تأمین آب، حفظ تنوع زیستی و حتی امنیت انسان‌ها دارند.

اما متأسفانه در سال‌های اخیر، شاهد گسترش بی‌ رویه ساخت‌ و ساز ویلاها و سایر بناهای مسکونی در بستر و حریم رودخانه‌ها بوده‌ایم.

این اقدام، عواقب جدی و جبران‌ ناپذیری به دنبال دارد.

1. تخلف قانونی و از دست رفتن سرمایه

در اکثر کشورها از جمله ایران، ساخت‌ و ساز در بستر و حریم قانونی رودخانه‌ها ممنوع است.

افرادی که در این مناطق اقدام به ویلاسازی می‌کنند، دیر یا زود با برخورد قانونی، جریمه‌های سنگین یا حتی تخریب اجباری ساختمان مواجه می‌شوند.

این به معنی از دست رفتن سرمایه و ایجاد مشکلات حقوقی گسترده برای مالکین است.

اگر نقشه زمین ویلا (حتی تراس بندی شده) را روی نقشه بستر رودخانه که از آبفای منطقه میگیرید مطابق باشد، می توانید شروع به ساخت و ساز کنید.

اما گاهی نقشه دقیقا در بستر رودخانه است.

نقشه ساخت ویلا در بستر رودخانه

گاهی اگر این نقشه در مجاورت بستر تعیین شده رودخانه باشد، طبق قانون کل بنای ویلا باید تخریب شود!

این یعنی ضرر های میلیاردی!

مهندسان تازه وارد و جوان باید به این نکته بسیار توجه کنند چرا که جدای ضرر های مالی، اعتبار آن ها زیر سوال خواهد رفت.

این مورد از مهمترین موارد اصول و نکات ساخت ویلا است.

بنابراین حتما قبل از انجام هر کاری، استعلامات لازم را از شهرداری منطقه بگیرید.

2. خطرات جانی و مالی

ساخت ویلا در بستر رودخانه خطر بزرگی برای جان و مال افراد ایجاد می‌کند.

رودخانه‌ها رفتار ثابتی ندارند؛ در فصل‌های بارانی یا در زمان وقوع سیلاب، آب می‌تواند به طرز غیرقابل پیش‌ بینی بالا آمده و باعث تخریب کامل سازه‌ها شود.

نمونه‌ های بسیاری از تخریب ویلاها و تلفات انسانی در کشور وجود دارد که ناشی از نادیده گرفتن این واقعیت بوده است.

این ساخت و ساز ها را در منطقه کندر چالوس زیاد می بینید.

3. تخریب محیط زیست

بستر رودخانه‌ها محل زندگی بسیاری از گونه‌های گیاهی و جانوری است.

ساخت‌وساز در این مناطق باعث تخریب زیستگاه‌های طبیعی، کاهش تنوع زیستی و از بین رفتن گونه‌های ارزشمند می‌شود.

همچنین تغییر مسیر طبیعی آب می‌تواند اکوسیستم‌های پایین‌ دست رودخانه را نیز نابود کند.

4. تشدید فرسایش خاک و تخریب زمین

رودخانه‌ها به طور طبیعی با جابه‌جایی رسوبات، شکل زمین را شکل می‌دهند.

ساخت‌وساز در بستر رودخانه این فرآیند طبیعی را مختل کرده و باعث افزایش فرسایش خاک، رانش زمین و ناپایداری سواحل رودخانه می‌شود.

حتما قبل از ساخت باید به تیپ خاک برای ویلاسازی توجه داشت.

5. تشدید سیلاب‌ ها و خطر برای مناطق دیگر

ساخت ویلا در بستر رودخانه‌ها معمولاً باعث تنگ شدن مسیر عبور آب می‌شود.

این موضوع در زمان بارندگی شدید می‌تواند باعث سرریز شدن آب و وقوع سیلاب در مناطق بالادست و پایین‌ دست شود و جان و مال ساکنان دیگر مناطق را نیز به خطر بیندازد.

6. آسیب به منابع آب

رودخانه‌ ها منابع مهم آب آشامیدنی، کشاورزی و صنعتی هستند.

ساخت‌وساز در بستر رودخانه باعث آلودگی آب با نخاله‌های ساختمانی، فاضلاب‌ها و مواد شیمیایی می‌شود که به طور مستقیم بر کیفیت منابع آب اثر منفی می‌گذارد.

اگر قوانین را زیر پا بگذارید باید منتظر…

در قانون ایران، ساخت‌وساز در بستر و حریم رودخانه‌ ها ممنوع است و برخورد قانونی مشخصی با این موضوع انجام می‌شود.

این برخورد شامل چند مرحله و ابزار حقوقی می‌شود که خلاصه آن به این صورت است:

۱. ممنوعیت قانونی

طبق قانون توزیع عادلانه آب مصوب ۱۳۶۱ و آیین‌ نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه‌ ها و مسیل‌ ها:

• بستر رودخانه جایی است که جریان طبیعی آب در آن عبور می‌کند یا در هنگام سیلاب ممکن است گسترش یابد.

• حریم رودخانه فضای پیرامونی رودخانه است که برای حفاظت از بستر و جلوگیری از آسیب‌های احتمالی تعیین می‌شود.

بر این اساس، هرگونه ساخت‌وساز، تغییر کاربری، تصرف یا دخل و تصرف در بستر و حریم رودخانه بدون مجوز قانونی ممنوع است.

۲. برخورد قضایی

• در صورت مشاهده ساخت ویلا یا هر نوع بنا در بستر رودخانه، اداره منابع آب (وابسته به وزارت نیرو) مسئول است با تنظیم گزارش تخلف، موضوع را به مراجع قضایی اطلاع دهد.

• دادستان به عنوان مدعی‌ العموم می‌تواند وارد عمل شود و با استناد به قوانین مربوطه، حکم تخریب بنا و رفع تصرف را از دادگاه درخواست کند.

۳. حکم تخریب و آزادسازی بستر

در بیشتر موارد:

• دادگاه دستور تخریب ساختمان و رفع تصرف از بستر رودخانه را صادر می‌کند.

• هزینه‌های تخریب نیز ممکن است به عهده مالک متخلف گذاشته شود.

حتی اگر ساخت‌ و ساز بدون اطلاع قبلی انجام شده باشد، باز هم مالک نمی‌تواند به حقوق مکتسبه (مثل سند یا پایان کار شهرداری) استناد کند، چون این حقوق بر اساس قانون ایجاد نشده‌اند.

یعنی چه !

اگر مثلاً شهرداری یا بخشداری به اشتباه یا بدون هماهنگی با وزارت نیرو یا اداره منابع آب، برای ملکی که در بستر یا حریم رودخانه قرار دارد:

• پروانه ساخت صادر کند

• یا پایان‌ کار بدهد

• یا حتی سند رسمی ثبتی صادر شود

باز هم این مجوزها قانونی تلقی نمی‌شوند چون طبق قانون، بستر رودخانه‌ها جزو انفال و اموال عمومی هستند و حق واگذاری یا ساخت‌ و ساز در آن‌ها وجود ندارد.

۴. جریمه و مسئولیت مدنی

علاوه بر تخریب بنا:

• ممکن است مالک به پرداخت خسارات ناشی از تصرف یا تخریب محیط زیست محکوم شود.

• در برخی موارد خاص، حتی پیگرد کیفری به دلیل «تخریب اموال عمومی» یا «ایجاد خطر برای مردم» برای متخلف در نظر گرفته می‌شود.

این نکته را مد نظر قرار دهید که دادگاه‌ها معمولاً به نفع منابع طبیعی و حفاظت از محیط زیست رأی می‌دهند.